Durak, bir makam dizisinin üzerine kurulduğu, eserin başladığı veya bittiği birinci derece ana temel perdesidir (Tonik).
Durak Perdesi ve Fonksiyonu
Durak, bir makamın melodik temelidir. Batı müziğindeki "tonik" (kök ses) kavramına denk gelir. Bütün makamsal çekim ve melodik gerilim bu perdeye ulaşıldığında çözülür.
- Temel Durak Perdeleri: Rast (Sol), Dügâh (La), Segah (Si koma bemol), Çargâh (Do), Yegâh (pes Re), Aşiran (pes Mi), Acemaşiran (pes Fa), Irak (pes Fa#).
- Karar Rolü: Eser ister inici ister çıkıcı seyretsin, nihai olarak durak perdesinde tatmin edici bir kararla sonlanır.
- Dem Tutma: Durak perdesi, icra boyunca alttan dem sesi (drone) olarak verilerek tonal merkez hafızada tutulur.
Durak, makam binasının üzerine oturduğu sarsılmaz temel taşıdır.
Akademik Atıf & Kaynakça
Güngör, C. (2026). Durak Nedir? Müzik Terimleri Sözlüğü. https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/durak