Yeden Terim Tanımı
Yeden, bir makamın durak perdesinin hemen altında yer alan ve melodiyi durak sesine yönlendiren çekici basamaktır (Batı müziğindeki sansibl/lider nota).
Yeden Perdesi ve Makamsal Çekim
Yeden (Öncü / Çeken ses), durak perdesine ulaşmadan hemen önce tınlatılarak kulağa durağın geleceğini müjdeleyen ve durak perdesine güçlü bir yerçekimi oluşturan perdedir.
- Doğal Yedenler: Durak perdesinin bir tam ses (Tanini - 9 koma) veya bir küçük aralık altındaki perdedir (Örn: Dügâh [La] durağı için Rast [Sol] perdesi).
- Arızalı Yedenler: Bazı makamlarda durağın yarım ses (Bakiye - 4 koma) altındaki diyezli perdedir (Örn: Buselik için Nim Zirgüle [Sol#], Rast için Irak [Fa#]).
- Kullanım Amacı: Karara inişte veya durak etrafındaki nağmelerde esere derin bir dinamizm ve yön duygusu katar.
Yedenin kullanılmaması bazı makamlarda kararın eksik veya havada kalmasına sebep olur.
Sayfa künyesi
Caner Güngör Müzik Sözlüğü: Yeden. https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/yeden