Ud, perdesiz saplı, mızraplı, geniş tekneli, 11 veya 12 telli Klasik Türk ve Doğu müziğinin ana temel çalgılarından biridir.
Ud Çalgısının Özellikleri
Ud (Arapça el-ûd: "ahşap / sarısabır ağacı"), perdesiz sap yapısı sayesinde mikrotonal (koma) seslerin kusursuz icra edilmesini sağlayan kadim bir enstrümandır.
- Sınıfı: Perdesiz Mızraplı Telli Çalgı.
- Gövde Yapısı: Dilimlenmiş ağaç dilimlerinden (ceviz, maun, kelebek) oluşan geniş ve yarım armut biçimli tekne.
- Tel Sayısı: 5 çift ana tel ve 1 kalın bam teli olmak üzere toplam 11 tel (bazen 6 çift / 12 tel).
- Tarihsel Rolü: Orta Çağ İslam dünyasında Farabi ve İbn Sina'nın musiki nazariyatını üzerinde modellediği ana çalgıdır; Avrupa'ya geçerek "Lavta" (Lute) çalgısına dönüşmüştür.
Kadife yumuşaklığındaki tınısı ve zengin bas rezonansıyla şarkıların vazgeçilmez eşlik sazıdır.
Akademik Atıf & Kaynakça
Güngör, C. (2026). Ud Nedir? Müzik Terimleri Sözlüğü. https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/ud