Sonat (Sonata), bir veya iki enstrüman (örn. Solo Piyano veya Keman-Piyano) için yazılmış 3 veya 4 bölümlü klasik müzik formudur.
Sonat Formu ve Müzikal Diyalektik
Sonat (İtalyanca suonare: "çalmak"), klasik müziğin en kusursuz dramatik kurgusuna sahip oda müziği formudur.
- Sonat-Allegro Formu (1. Bölüm Mimarisi):
- 1. Sergi (Exposition): 1. Tema (Tonik) ve 2. Tema (Dominant) tanıtılır.
- 2. Gelişme (Development): Temalar farklı tonlarda çatışır, parçalanır ve modüle edilir.
- 3. Yeniden Sergi (Recapitulation): Her iki tema da ana tonikte uzlaşarak geri döner ve çözülür.
- Büyük Ustalar: Beethoven'ın 32 Piyano Sonatı (Ayışığı, Appassionata, Waldstein) ve Mozart sonatları bu formun evrensel anıtlarıdır.
Müzikte tez-antitez-sentez felsefesinin en yetkin mimarisidir.
Akademik Atıf & Kaynakça
Güngör, C. (2026). Sonat Nedir? Müzik Terimleri Sözlüğü. https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/sonat