Şelpe (Pençe), bağlamada tezene kullanmadan, doğrudan sağ el parmaklarının tırnaklarıyla telleri tarayarak, vurarak ve çekerek çalınan mızrapsız çalma tekniğidir.
Şelpe / Pençe Tekniği
Şelpe (veya Pençe), Orta Asya kopuz geleneğinden günümüze ulaşan, tezene kullanılmadan doğrudan elin parmaklarıyla icra edilen en kadim bağlama çalma yöntemidir.
- Pençe (Tarama): Sağ el parmaklarının topluca veya sırayla tellerin üzerine yukarıdan aşağıya veya aşağıdan yukarıya taranmasıdır.
- Parmak Vurma / Çekme (Tapping & Pull-off): Sol ve sağ el parmaklarının klavyedeki perdelere dik vurarak ve telleri çekerek ses üretmesidir.
- Fiske Tekniği: Orta parmak veya işaret parmağı tırnağıyla tele fiske vurularak elde edilen süratli süsleme tekniğidir.
- Çiftleme: Başparmak ve işaret parmağının karşılıklı teli kıstırıp çekmesiyle iki sesin aynı anda tınlatılmasıdır.
Alevi-Bektaşi cemlerinde ve Teke yöresi üç telli saz icrasında derin tasavvufi ve lirik bir atmosfer yaratır.
Akademik Atıf & Kaynakça
Güngör, C. (2026). Şelpe Nedir? Müzik Terimleri Sözlüğü. https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/selpe