Dede Sazı (Üç Telli) Terim Tanımı
Dede Sazı (Üç Telli / Ruzba), Alevi-Bektaşi cem ritüellerinde ve Teke yöresi Yörük müziğinde kullanılan, 3 telli veya küçük tekneli kutsal halk sazıdır.
Dede Sazı ve Cem Geleneği
Dede Sazı (veya Üç Telli), Türk halk kültüründe tasavvufi ve ritüel sembolizmi bünyesinde barındıran en kutsal enstrümanlardandır.
- Üç Telin Anlamı: Alevi-Bektaşi inancında sazın 3 teli; Hak, Muhammed ve Ali üçlemesini simgeler.
- İcra Tarzı: Genellikle tezene yerine doğrudan el parmaklarıyla (şelpe / pençe) çalınır.
- Akort Düzeni: Üst tel La, orta tel Re, alt tel Mi veya benzeri modal düzenlerde tınlatılır.
- Teke Yöresi: Toros Yörüklerinde Hayri Dev gibi ustaların elinde gurbet havaları ve boğaz havalarının simgesi olmuştur.
Dingin, manevi ve içsel derinliğiyle dinleyeni derin bir tefekküre ve huşuya yöneltir.
Sayfa künyesi
Caner Güngör Müzik Sözlüğü: Dede Sazı (Üç Telli). https://www.canergungor.com/araclar/sozluk/dede-sazi-uc-telli