Neva çevresinde yarım karar
Dügah civarından yükselir, Segah rengini duyurur, Neva üzerinde tutunur ve tekrar Dügah'a döner. Daha pest ve mahcup bir seyir hissi verir.
Hüseyni nedir, Uşşak makamından farkı ne, Hicaz dizisi neden hemen tanınır? Türk sanat müziği ve halk müziğinde sıkça kullanılan 15 temel makamı karar perdesi, güçlü perdesi, seyir yönü ve komalı ses motifleriyle aynı ekranda detaylıca karşılaştırın ve öğrenin.
Çünkü ikisi de Dügah karar dünyasına yakındır; fark, perde listesinden çok ezginin nerede soluklandığında saklıdır.
Dügah civarından yükselir, Segah rengini duyurur, Neva üzerinde tutunur ve tekrar Dügah'a döner. Daha pest ve mahcup bir seyir hissi verir.
Ezgi çoğu kez Mi bölgesinde başlar veya hızlıca oraya yönelir. Bu yüzden aynı aileden gelse de daha geniş, sıcak ve türküsel duyulur.
Kısa motifte hangi perdeye tekrar tekrar yaslandığına bakın. Neva merkezliyse Uşşak, Hüseyni merkezliyse Hüseyni ihtimali güçlenir.
İki makam seçin, perdelerini ve ses motiflerini karşılaştırın.
Karşılaştırmak istediğiniz iki makamı yukarıdan seçin.
Kartlardan birini seçtiğinizde haritadaki odak ve ses motifi aynı makama geçer.
Ezgi çoğu zaman Hüseyni perdesi çevresinde nefes alır, sonra Dügah kararına iner.
Dügah civarından başlayıp Segah rengini gösterir, Neva üzerinde yarım karar yaparak Dügah'a döner.
Uşşak ile aynı perde ailesinden gelir, fakat Neva çevresinden başlayıp Acem rengini daha görünür kılar.
Hüseyni’nin tizden inen akrabası gibi düşünülebilir; Muhayyer çevresinden başlayıp Dügah’a çözülür.
Dik Kürdi ve Nim Hicaz aralığı hemen tanınan, uzak ve çarpıcı bir renk oluşturur.
Kürdi perdesi makamın daha düz, gölgeli ve yalın rengini belirler.
Rast perdesi çevresinde başlar, dengeli bir yükselişle Neva yarım kararını gösterir.
Batı kulağına minör renge yakın gelir, fakat seyir ve karar mantığı makam kimliğini belirler.
Segah perdesi etrafında başlar, Eviç'e doğru tırmanır; hüzünlü ama umut dolu bir renk taşır.
Hem Rast'ın güven duygusunu hem Hicaz'ın dramatik rengini bir arada taşır.
Dügah'tan Çargah'a giderken Segah perdesinin sıkışıklığı, makama acılı ve derin bir kimlik verir.
Eviç bölgesinden inerek Segah kararına çözülür; en dokunaklı makamlardan biridir.
Rast'tan Çargah'a giderken oluşan artırılmış ikili makama egzotik ve çarpıcı bir giriş kazandırır.
Hüseyni ile yakın akraba olup daha tiz ve inen bir seyirle Dügah'a çözülür.
Alt bölgede Uşşak rengi, üst bölgede Hicaz rengini bir arada duyurur; zeybek havalarıyla özdeşleşmiştir.
Makamların ses karakterlerini ve seyir yapılarını ne kadar iyi tanıyorsunuz?
Kulak testimiz 2 adet sesli melodi tanıma ve 3 adet teorik bilgi sorusundan oluşur. Kendinizi deneyin!
Bu araç başlangıç kulağı için sadeleştirildi. Koma hassasiyeti, tavır ve üslup gerçek icrada çok daha zengindir.
Makam yalnızca bir dizi değildir; karar perdesi, güçlü perde, seyir yönü, asma kararlar ve kalıplaşmış ezgi davranışlarının birlikte oluşturduğu melodik kimliktir.
İki makam benzer perde alanlarını kullanır; fakat Uşşak genellikle Dügah civarından çıkıcı seyreder ve Neva üzerinde yarım karar hissi verir. Hüseyni ise Hüseyni perdesi çevresini merkez yapar, bu yüzden giriş ve vurgu daha çok Mi bölgesinde duyulur.
Hayır. Örnekler tarayıcıda Web Audio API ile üretilen kısa eğitim motifleridir. Makam rengini kabaca hissettirmek içindir; usta icrası, koma hassasiyeti ve tavır yerine geçmez.
Önce karar ve güçlü perdeleri işitmek, sonra kısa seyir cümlelerini taklit etmek en sağlıklı başlangıçtır. Uşşak, Rast, Hüseyni ve Hicaz başlangıç için anlaşılır örnekler sunar.
Segah makamının karar perdesi Si koma bemolüdür. Bu, Batı müziğindeki tam Si bemolden yaklaşık 22 cent farklıdır. Bu ince fark makama Batı kulağına yabancı gelen mistik bir renk katar.
Karcığar özellikle Ege ve Batı Anadolu zeybek havalarında sıklıkla kullanılır. Alt bölgedeki Uşşak rengi ile üst bölgedeki Hicaz dönüşünün birleşimi kıvrak ve dinamik bir karakter oluşturur.
İki makam da Dügah (La) perdesinde karar verir. Ancak Uşşak'ın güçlü perdesi Neva (Re) iken Saba'nın güçlüsü Çargah (Do) perdesidir. Bu tek fark bile seyir davranışını ve duygu rengini tamamen değiştirir.