Dip Ses (Noise) Nedir ve Neden Oluşur?
Ev stüdyosu (home studio) kuranların ve kendi şarkılarını kaydetmek isteyenlerin baş belası olan dip ses (white noise / hum), kaydın arka planında sürekli duyulan o rahatsız edici "tısss" veya "vızzz" sesidir. Dip ses giderme teknikleri uygulamadan aldığınız bir kayıt, miks aşamasında ne kadar uğraşırsanız uğraşın amatör tınlayacaktır. Peki, mikrofondan gelen cızırtı nasıl engellenir?
Donanımsal Çözümler (Kaynağında Müdahale)
Problemi yazılımla silmeye çalışmadan önce, fiziksel olarak kaynağında yok etmeniz gerekir. En iyi noise gate, temiz bir analog sinyaldir.
1. Kablo ve Topraklama Kontrolü
Ucuz veya kalitesiz XLR/Jak kabloları ortamdaki radyo frekanslarını anten gibi çeker. Mutlaka "Balanslı" (Balanced) ve blendajlı (shielded) kablolar tercih edin. Ayrıca elektrik prizinizde topraklama yoksa, cihazlarınız "hum" denen 50-60Hz'lik dip gürültüsünü kayda direkt yansıtacaktır.
2. Doğru Gain (Giriş Seviyesi) Ayarı
Ses kartınızdaki Gain (kazanç) düğmesini sonuna kadar açmak, dip sesi de devasa boyutlarda artırır. Mikrofonla aranızda doğru mesafeyi kurun (yaklaşık 1 karış) ve gain ayarını, en yüksek sesle şarkı söylediğinizde bile ses kartındaki kırmızı ışık (clipping) yanmayacak, sarı/yeşil seviyelerinde kalacak şekilde ayarlayın.
3. Ortam Akustiği ve Bilgisayar Fanı
Condenser mikrofonlar çok hassastır. Odanızdaki klima, buzdolabı motoru veya en önemlisi bilgisayarınızın fan sesini anında kaydeder. Mikrofonu bilgisayar kasasına sırtı dönük olacak şekilde yerleştirin. Mümkünse mikrofona yakın duvarlara akustik panel veya kalın süngerler/battaniyeler asarak yansımaları (reverb) azaltın.
Yazılımsal Çözümler (Kayıt Sonrası)
Kusursuz bir ortamınız yoksa, bir miktar dip ses kaçınılmazdır. İşte müzik programlarında (DAW) kullanabileceğiniz çözümler:
1. Noise Gate (Gürültü Kapısı) Kullanımı
Noise Gate, belirlediğiniz bir ses seviyesinin (Threshold) altındaki tüm sesleri tamamen kısar (kapatır). Siz şarkı söylerken kapı açılır ve sesiniz geçer, sustuğunuz aralardaki nefesler ve dip sesler ise kapı kapanarak engellenir. Kayıt kanalınıza bir Noise Gate efekti atayarak threshold ayarını yavaşça artırın; sesinizi kesmeden sadece arkadaki "tısss" sesini kestiği noktada bırakın.
2. Noise Reduction (Denoiser) Eklentileri
Eğer dip ses çok belirginse, Audacity gibi ücretsiz programlarda veya RX (iZotope) gibi profesyonel VST'lerde bulunan "Noise Reduction" aracını kullanın. Bu araçlar, kaydın sadece dip ses olan (şarkı söylenmeyen) boş bir bölümünü "profil" olarak dinler ve ardından o frekans karakteristiğini tüm kayıttan siler. Ancak bu ayarı çok abartmak sesinize dijital bir "robotik" efekt katacaktır, ince ayar yapmaya özen gösterin.
Güncel Duyuru
Müzik prodüksiyon süreçleri veya eğitim programlarım hakkında sorularınız için benimle iletişime geçebilirsiniz.
